Կացության կարգավիճակ Հայաստանում բիզնեսի հիմքով․ նոր պահանջները 2026 թվականից

Կացության կարգավիճակ Հայաստանում բիզնեսի հիմքով․ նոր պահանջները 2026 թվականից

Հայաստանը բազմաթիվ օտարերկրյա քաղաքացիների համար հետաքրքիր է ոչ միայն բնակության, այլև բիզնես գործունեություն իրականացնելու տեսանկյունից։ Հայաստանի օրենսդրությունը հնարավորություն է տալիս օտարերկրացիներին իրականացնել ձեռնարկատիրական գործունեություն և համապատասխան պայմանների առկայության դեպքում այդ հիմքով դիմել կացության կարգավիճակ ստանալու համար։

2026 թվականի նոյեմբերի 1-ից այս ոլորտում ուժի մեջ են մտնում կարևոր փոփոխություններ։ Եթե ցանկանում եք Հայաստանում հիմնել ընկերություն կամ գրանցվել որպես անհատ ձեռնարկատեր և հետագայում ստանալ կացության կարգավիճակ, անհրաժեշտ է նախապես հասկանալ նոր պահանջները։

Ո՞վ կարող է դիմել

Ձեռնարկատիրական գործունեության հիմքով կացության կարգավիճակի համար կարող են դիմել համապատասխան օրենսդրական պահանջները բավարարող օտարերկրյա ձեռնարկատերերը։

Գործնականում երկու կարևոր տարբերակներն են՝

• մասնակցություն Հայաստանի Հանրապետությունում գրանցված առևտրային կազմակերպությունում,

• գործունեություն որպես անհատ ձեռնարկատեր։

Սակայն պարզապես ընկերություն կամ ԱՁ գրանցելը ինքնին բավարար չէ կացության կարգավիճակ ստանալու համար։

Ի՞նչ է փոխվում 2026 թվականի նոյեմբերի 1-ից

Նոր կարգավորումներով ձեռնարկատիրական գործունեության հիմքով կացության կարգավիճակի համար սահմանվում են ավելի հստակ չափանիշներ։

Եթե օտարերկրացին առևտրային կազմակերպության մասնակից, բաժնետեր կամ արժեթղթերի սեփականատեր է, անհրաժեշտ է համապատասխանել օրենքով սահմանված ներդրումային պահանջներին։ Դրանցից է առնվազն 2,000,000 ՀՀ դրամի չափով ներդրումը կազմակերպության կանոնադրական կապիտալում կամ համապատասխան արժեքով բաժնետոմսերի կամ այլ արժեթղթերի ձեռքբերումը։

Անհատ ձեռնարկատիրոջ դեպքում կիրառվում է այլ չափանիշ։ Մասնավորապես՝ նախատեսվում է անհատ ձեռնարկատիրոջ հաշիվներին առնվազն 1,000,000 ՀՀ դրամի առկայության կամ դիմումը ներկայացնելուն նախորդող 60 օրվա ընթացքում ձեռնարկատիրական գործունեությունից առնվազն 1,000,000 ՀՀ դրամի շրջանառության պահանջ։

Կոնկրետ գործով անհրաժեշտ է գնահատել դիմողի փաստաթղթերը և գործունեության համապատասխանությունը օրենքի պահանջներին։

Արդյո՞ք միայն ընկերություն բացելը բավարար է

Ոչ։ Սա կարևոր տարբերակում է։

Հայաստանում ՍՊԸ գրանցելը կամ ընկերության մասնակից դառնալը և կացության կարգավիճակ ստանալը տարբեր իրավական գործընթացներ են։

Ուստի միայն ընկերության պետական գրանցման վկայականի առկայությունը դեռևս չի նշանակում, որ օտարերկրացին ավտոմատ կերպով կստանա կացության կարգավիճակ։

Եթե բիզնեսի ստեղծման նպատակներից մեկը Հայաստանում բնակվելու իրավական հիմք ձեռք բերելն է, նպատակահարմար է ընկերության կառուցվածքը, կանոնադրական կապիտալը և փաստաթղթերը պլանավորել մինչև ընկերության գրանցումը։

ԱՁ, թե՞ ՍՊԸ

Օտարերկրյա ձեռնարկատերերի ամենատարածված հարցերից մեկն է՝ Հայաստանում գործունեությունը կազմակերպել որպես անհատ ձեռնարկատե՞ր, թե՞ ստեղծել ՍՊԸ։

Միայն կացության կարգավիճակի տեսանկյունից որոշում կայացնելը ճիշտ չէ։ Պետք է հաշվի առնել նաև՝

• նախատեսվող գործունեության բնույթը,

• հարկային ռեժիմը,

• պատասխանատվության շրջանակը,

• գործընկերների առկայությունը,

• նախատեսվող շրջանառությունը,

• բանկային և պայմանագրային հարաբերությունները։

Յուրաքանչյուր տարբերակ ունի իր իրավական և հարկային առանձնահատկությունները։

Դիմումների ներկայացումը կթվայնացվի

2026 թվականի նոյեմբերի 1-ից կացության կարգավիճակի հետ կապված ծառայությունները կթվայնացվեն, և դիմումների ընդունման համար կգործի նոր էլեկտրոնային համակարգ։

Հետևաբար նախկին համակարգերով իրականացվող գործընթացները նույնպես փոփոխության են ենթարկվում։

Ինչպե՞ս կարող է օգնել LEGAL C-ին

LEGAL C իրավաբանական ընկերությունն աջակցում է օտարերկրյա քաղաքացիներին Հայաստանում բիզնես և կացության հետ կապված իրավական հարցերում։

Մենք կարող ենք աջակցել ընկերության կամ ԱՁ-ի գրանցման, փաստաթղթերի նախապատրաստման, բիզնեսի իրավական կառուցվածքի ընտրության և կացության կարգավիճակի դիմումի նախապատրաստման հարցերում։

Յուրաքանչյուր գործ գնահատվում է անհատապես՝ հաշվի առնելով դիմողի քաղաքացիությունը, գործունեությունը, փաստաթղթերը և Հայաստանում գտնվելու իրավական հիմքերը։